Văn Miếu – Quốc Tử Giám & 82 Bia Tiến Sĩ (Phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám, Thủ đô Hà Nội)
Tên gọi khác: Quốc Tử Giám Thăng Long, Văn Miếu Hà Nội, Vườn Bia Tiến Sĩ
Niên đại: 1070 – 1779 · Tọa độ: 21.0285°N, 105.8355°E
Trường đại học quốc gia đầu tiên của Việt Nam được khởi dựng từ năm 1070–1076 dưới triều Lý và nơi lưu giữ 82 Bia Tiến sĩ thời Lê – Mạc (Di sản Tư liệu Thế giới UNESCO).
Ý nghĩa lịch sử & Địa hình / Kiến trúc
Năm Thần Vũ thứ 2 (1070), vua Lý Thánh Tông cho dựng Văn Miếu ở phía nam thành Thăng Long; đến năm Anh Vũ Chiêu Thắng thứ 1 (1076), vua Lý Nhân Tông lập trường Quốc Tử Giám ngay bên cạnh. Sang thời Lê Thánh Tông (năm Hồng Đức thứ 15, 1484), triều đình bắt đầu dựng bia đá đề danh các vị đỗ Tiến sĩ. Hiện nơi đây bảo tồn 82 tấm bia đá khắc tên 1.304 vị Tiến sĩ từ khoa thi năm 1442 đến khoa thi năm 1779.
Biểu tượng truyền thống hiếu học và tôn trọng hiền tài của dân tộc Việt Nam với mệnh đề "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia" (Thân Nhân Trung, 1484).
Nguồn sử liệu tham khảo
- Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (大越史記全書) — Ngô Sĩ Liên, Vũ Quỳnh, Phạm Công Trứ, Lê Hy cùng Quốc sử viện triều Hậu Lê (Biên soạn năm 1479; bản khắc in Nội các quan bản năm Chính Hòa thứ 18 (1697))
- Lịch Triều Hiến Chương Loại Chí (歷朝憲章類誌) — Phan Huy Chú (Hoàn thành và dâng lên vua Minh Mạng năm 1821)
- Hệ thống 82 Bia Tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám (1442–1779) — Thân Nhân Trung, Đỗ Nhuận, Lương Thế Vinh và các danh nho triều Lê (Khắc dựng từ năm Hồng Đức thứ 15 (1484) đến năm Cảnh Hưng thứ 41 (1780))