Đô thành Phú Xuân (Thời Chúa Nguyễn & Triều Tây Sơn) (1687 – 1775 (Chính dinh Đàng Trong) & 1788 – 1801 (Kinh đô Triều Tây Sơn))

Tên cổ / Tên gọi khác: Phú Xuân Chính Dinh, Đô thành Phú Xuân, Núi Bân – Phú Xuân

Triều đại đóng đô: Các Chúa Nguyễn Đàng Trong (1687–1775) · Triều Tây Sơn – Hoàng đế Quang Trung & Cảnh Thịnh (1788–1801)

Vị trí hiện nay: Phường Phú Xuân & Phường Thuận Hóa, Thành phố Huế (Chuẩn hành chính NQ 202/2025/QH15) — Tọa độ: 16.4572°N, 107.5718°E

Lý do định đô & Vị trí địa chiến lược

Nằm ở trung độ của dải đất chữ S, tựa vào dãy Trường Sơn hùng vĩ và hướng ra sông Hương – phá Tam Giang – cửa biển Thuận An, Phú Xuân cho phép vua Quang Trung vừa kiểm soát chặt chẽ vùng Thuận – Quảng vừa điều binh chi viện nhanh chóng ra Bắc Hà hoặc vào Gia Định.

Tại Phú Xuân ngày 25 tháng 11 năm Mậu Thân (22/12/1788), Nguyễn Huệ chính thức lên ngôi Hoàng đế hiệu Quang Trung, thống lĩnh đại quân thủy bộ Bắc tiến lập nên kỳ tích Ngọc Hồi – Đống Đa mùa xuân Kỷ Dậu (1789).

Kiến trúc & Di sản khảo cổ

• Đàn Tế Nam Giao tại Núi Bân (Bân Sơn): công trình 3 tầng hình nón cụt xếp đá tại sườn núi Bân được xây dựng gấp rút trong 1 ngày đêm tháng Chạp năm Mậu Thân (1788) để cử hành đại lễ đăng quang Hoàng đế Quang Trung.
• Chính dinh Phú Xuân bên bờ bắc sông Hương được Chúa Nguyễn Phúc Thái khởi dựng năm 1687 và Chúa Nguyễn Phúc Khoát mở rộng thành Đô thành Phú Xuân năm 1738.

Di tích lịch sử cấp Quốc gia Núi Bân và Tượng đài Quang Trung tại phường Thuận Hóa, TP. Huế.