Lê Lợi (Lê Thái Tổ) (1385 – 1433)
Lãnh tụ tối cao Khởi nghĩa Lam Sơn · Hoàng đế sáng lập nhà Hậu Lê — Nhà Hậu Lê
Hào trưởng vùng Lam Sơn (Thọ Xuân, Thanh Hóa). Năm Bính Thân (1416), ông cùng 18 hào kiệt lập Hội thề Lũng Nhai, đến mùa xuân năm Mậu Tuất (1418) xưng Bình Định Vương phát động cuộc khởi nghĩa Lam Sơn kéo dài 10 năm đánh đuổi quân Minh. Năm Mậu Thân (1428), ông lên ngôi Hoàng đế tại Đông Kinh, khôi phục quốc hiệu Đại Việt.
- Tập hợp hào kiệt bốn phương tại Lam Sơn, kiên trì kháng chiến 10 năm từ vùng núi Chí Linh đến giải phóng toàn cõi (1418–1427)
- Chỉ huy thắng lợi chiến dịch Chi Lăng – Xương Giang và chủ trì Hội thề Đông Quan tháng 12/1427 mở đường cho quân Minh rút về nước trong hòa bình
- Lên ngôi Hoàng đế năm 1428, thực hiện chính sách Quân điền chia ruộng đất công và phục hồi sản xuất, giáo dục sau chiến tranh
Nguồn sử liệu tham khảo
- Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (大越史記全書) — Ngô Sĩ Liên, Vũ Quỳnh, Phạm Công Trứ, Lê Hy cùng Quốc sử viện triều Hậu Lê (Biên soạn năm 1479; bản khắc in Nội các quan bản năm Chính Hòa thứ 18 (1697))
- Lịch Triều Hiến Chương Loại Chí (歷朝憲章類誌) — Phan Huy Chú (Hoàn thành và dâng lên vua Minh Mạng năm 1821)
- Lam Sơn Thực Lục (藍山實錄) — Đề tựa năm Thuận Thiên thứ 4 (1431), gắn với Lê Lợi và Nguyễn Trãi (Thế kỷ XV (bản in lại thời Vĩnh Trị năm 1676))