Thời kỳ Khởi Nghĩa Lam Sơn, Hậu Lê & Phong Trào Tây Sơn (1418 – 1802)
Từ thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418–1427) đưa Đại Việt đạt đỉnh cao thịnh trị thời Hồng Đức (Lê Thánh Tông), vượt qua giai đoạn phân liệt Nam – Bắc triều, Đàng Trong – Đàng Ngoài đến hào khí Tây Sơn thống nhất đất nước và đại phá quân Xiêm – Thanh.
Mùa xuân năm Mậu Tuất (1418), Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa tại Lam Sơn, cùng Nguyễn Trãi và các tướng sĩ chiến đấu 10 năm đánh đuổi quân Minh, lập nên triều Hậu Lê (1428). Dưới thời Lê Thánh Tông (1460–1497), chế độ phong kiến Việt Nam đạt cực thịnh với Luật Hồng Đức, Bản đồ Hồng Đức và 82 bia Tiến sĩ Văn Miếu. Thế kỷ XVIII, phong trào nông dân Tây Sơn do Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lãnh đạo đã xóa bỏ ranh giới Đàng Trong – Đàng Ngoài và lập kỳ tích Rạch Gầm – Xoài Mút (1785), Ngọc Hồi – Đống Đa (1789).
Triều đại liên quan
Nguồn sử liệu tham khảo
- Đại Việt Sử Ký Toàn Thư (大越史記全書) — Ngô Sĩ Liên, Vũ Quỳnh, Phạm Công Trứ, Lê Hy cùng Quốc sử viện triều Hậu Lê (Biên soạn năm 1479; bản khắc in Nội các quan bản năm Chính Hòa thứ 18 (1697))
- Lam Sơn Thực Lục (藍山實錄) — Đề tựa năm Thuận Thiên thứ 4 (1431), gắn với Lê Lợi và Nguyễn Trãi (Thế kỷ XV (bản in lại thời Vĩnh Trị năm 1676))
- Hoàng Lê Nhất Thống Chí (皇黎一統志 / An Nam Nhất Thống Chí) — Ngô Gia Văn Phái (Ngô Thì Chí, Ngô Thì Du, Ngô Thì Nhậm...) (Cuối thế kỷ XVIII – đầu thế kỷ XIX)
- Hệ thống 82 Bia Tiến sĩ Văn Miếu – Quốc Tử Giám (1442–1779) — Thân Nhân Trung, Đỗ Nhuận, Lương Thế Vinh và các danh nho triều Lê (Khắc dựng từ năm Hồng Đức thứ 15 (1484) đến năm Cảnh Hưng thứ 41 (1780))