Trận Thủy Chiến Sông Bạch Đằng (938) (Mùa đông năm Mậu Tuất (Cuối năm 938))

Chiến trường: Phường Quảng Yên (Tỉnh Quảng Ninh) & Phường Thủy Nguyên (TP. Hải Phòng) · Tọa độ: 20.9358°N, 106.7906°E

Ngô Quyền sai quân dân lên rừng đẵn gỗ lim vạt nhọn đầu, bịt sắt đóng ngầm dưới lòng sông Bạch Đằng ở những dải cạn hiểm yếu. Khi nước triều lên che lấp bãi cọc, ông cho thuyền nhẹ ra khiêu chiến rồi giả thua nhử thuyền lớn của Lưu Hoằng Thao vượt qua bãi cọc vào sâu trong sông. Đợi lúc triều rút mạnh, đại quân ta tổng phản công đánh dồn địch va vào cọc sắt.

Bối cảnh chiến lược

Năm 937, Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ rồi cầu cứu nhà Nam Hán. Ngô Quyền từ Ái Châu (Thanh Hóa) kéo quân ra Bắc hạ thành Đại La, xử tội phản nghịch Kiều Công Tiễn và chủ động bố trí trận địa quyết chiến tại cửa biển Bạch Đằng trước khi thủy quân Lưu Hoằng Thao tiến vào.

Chỉ huy & Lực lượng tham chiến

Chỉ huy Đại Việt / Việt Nam: Ngô Quyền, Ngô Xương Ngập, Dương Tam Kha, Đỗ Cảnh Thạc

Chỉ huy đối phương: Vạn Vương Lưu Hoằng Thao (Thái tử Nam Hán), Lưu Cung (Vua Nam Hán chỉ huy đạo viện binh đóng ở Hải Môn) (Thủy quân Nam Hán (khoảng 2 vạn quân))

Diễn biến các giai đoạn chiến thuật (3 giai đoạn)

1. Giai đoạn 1: Hạ thành Đại La & Chuẩn bị trận địa cọc ngầm Bạch Đằng (Mùa thu – đầu mùa đông năm 938) — Ngô Quyền tiến quân từ Ái Châu ra hạ thành Đại La, tiêu diệt Kiều Công Tiễn để trừ nội phản, sau đó huy động quân dân đóng hàng ngàn cọc gỗ vạt nhọn bịt sắt ngầm tại vùng cửa sông Bạch Đằng. Vị trí: Khu vực cửa biển Bạch Đằng tiếp giáp vịnh Hạ Long – Cát Hải.
2. Giai đoạn 2: Thuyền nhẹ khiêu chiến nhử địch lúc thủy triều dâng cao (Lúc nước triều cường dâng ngập bãi cọc) — Khi hạm đội thuyền chiến lớn (lâu thuyền) của Lưu Hoằng Thao tiến vào cửa biển lúc nước triều dâng cao che lấp hàng cọc, Ngô Quyền cử đội thuyền nhẹ ra giao chiến cầm chừng rồi giả thua rút ngược lên thượng lưu. Vị trí: Đoạn lòng sông Bạch Đằng phía trên bãi cọc ngầm.
3. Giai đoạn 3: Tổng phản công khi thủy triều rút & Tiêu diệt Lưu Hoằng Thao (Khi nước triều rút mạnh) — Đợi con nước thủy triều rút nhanh làm lộ hàng cọc bịt sắt, quân Ngô Quyền từ các nhánh sông và hai bên bờ đổ ra đánh quật lại. Thuyền lớn của Nam Hán tháo chạy ra biển bị cọc đâm vỡ đắm hàng loạt, Lưu Hoằng Thao bị chém chết tại trận. Vị trí: Khu vực quyết chiến hạ lưu sông Bạch Đằng.

Kết quả & Ý nghĩa lịch sử

Chiến thuyền Nam Hán bị cọc đâm thủng và đánh đắm quá nửa, thái tử Nam Hán Lưu Hoằng Thao tử trận. Vua Nam Hán Lưu Cung đóng ở biên giới kinh hoàng thu quân về nước.

Chấm dứt hoàn toàn và vĩnh viễn hơn 1.000 năm Bắc thuộc (179 TCN – 938 SCN), mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ lâu dài của dân tộc Việt Nam.